IHLIA-Scriptieprijs

Voor de beste scriptie op het gebied van lhbtqi+-geschiedenis

Voor Nederlands scroll naar beneden
For English click here

Jaarlijks schrijven tientallen studenten aan universiteiten of hogescholen een scriptie over een lhbtqi+-historisch onderwerp. Helaas verdwijnt veel van dit materiaal in de spreekwoordelijke lade. Dat is natuurlijk jammer. Om dit onderzoek zichtbaarder te maken en te belonen reikt IHLIA tweejaarlijks een scriptieprijs uit voor de beste lhbtqi+-historische scriptie in Vlaanderen en Nederland.

Dit jaar heeft IHLIA LGBTI Heritage voor het eerst de IHLIA-Scriptieprijs uitgereikt. Winnaar is Robbe Himpe die onderzoek deed naar homoseksueel vaderschap in Vlaanderen.

Editie 2022

IHLIA ontving een diversiteit aan scripties over allerlei onderwerpen, van Japanse prenten over intersekse, de protesten rondom Roze Zaterdag, De Rooie Flikkers in de jaren 70 en 80 en roze vaderschap. Met enorm veel belangstelling en plezier heeft de jury de prachtige, indrukwekkende, scherpe en soms kritische werken gelezen.

De jury bestaande uit Afiah Vijlbrief (voorzitter), Geertje Mak, Alex Bakker en Jonas Roelens kwam na uitvoerig overleg tot de selectie van drie genomineerden: Asa Splinter, Noah Littel en Robbe Himpe.

VIDEO GENOMINEERDEN

Dit is een video van de genomineerden waarin ze zelf iets vertellen over hun scriptie.

LEES DE SCRIPTIES

Op dinsdag 22 maart werd tijdens een feestelijke bijeenkomst de winnaar bekendgemaakt. Uit handen van Afiah Vijlbrief kreeg Robbe Himpe een cheque ter waarde van €750. Daarnaast mag Himpe een artikel over het onderzoek uitbrengen in tijdschrift Historica.

Tekst loopt door onder foto’s

Hieronder vind je een registratie van de prijsuitreiking die feestelijk werd verrijkt met een bijeenkomst met als thema De zin en onzin van labels. In de lezing ‘Queering Eugenia Falleni‘ onderzocht post-doc onderzoeker Saartje Tack de implicaties van het (her)interpreteren van personen uit het verleden op basis van hedendaagse interpretaties van identiteit. ​​En er was een optreden van rapper, songwriter en producer Babs op de Beat.

Tekst loopt door onder de YouTubevideo

NB: in verband met de rechten is het optreden na de bijeenkomst uit de registratie van de stream gehaald

Over de winnende scriptie ‘Uit de kast en in de luiers. Een geschiedenis van homoseksueel vaderschap in Vlaanderen.’

Het is inmiddels 15 jaar geleden dat holebi-adoptie gelegaliseerd werd in België. Dit gebeurde na een specifieke lobbycampagne van de holebibeweging, die de openstelling van adoptie tot het speerpunt van haar politieke agenda had gemaakt. 

Ouderschap en adoptie genoten echter niet altijd zo’n centrale positie binnen de beweging. Deze scriptie onderzoekt hoe homovaderschap gerepresenteerd werd in de Vlaamse holebipers, van de jaren 80 tot aan de wetswijziging in 2006. Aan de hand van verschillende tijdschriften wordt onderzocht hoe homovaderschap in de beweging voorgesteld werd, hoe deze representatie doorheen de jaren evolueerde en hoe dit uiteindelijk leidde naar de adoptiewet van 2006.

Er wordt expliciet aandacht geschonken aan het contrast met lesbisch moederschap, om op die manier genderassumpties over ouderschap bloot te leggen. 

Deze scriptie bekijkt eveneens hoe de weergave in de tijdschriften contrasteerde met ideeën in de bredere samenleving, meer specifiek bij de verschillende politieke partijen in Vlaanderen. 

Tenslotte onderzoekt het ook de persoonlijke ervaringen van homoseksuele vaders en wensvaders, die voor 2006 nog geen wettelijke mogelijkheid tot gezamenlijk ouderschap hadden.

De scriptie concludeert dat de notie van “homoseksueel vaderschap” een betekenisverschuiving onderging. Terwijl de term eerst geïnterpreteerd werd als het resultaat van vroegere heteroseksuele relaties, werd het gaandeweg geherdefinieerd als ‘bewust’ homoseksueel ouderschap. 

Daarnaast wordt geconcludeerd dat de groeiende belangstelling voor ouderschap binnen de holebibeweging gelinkt was aan een ideologische transformatie, die radicale ideeën inruilde voor conformistische.

Jurylid Afiah Vijlbrief over de scriptie

“De scriptie heeft een klassiek, genuanceerd narratief karakter, en biedt een nieuwe interessante invalshoek via de kwestie van vaderschap van homo’s. De rijke bronnenanalyse is voorbeeldig voor dit soort geschiedschrijving. Conclusies sluiten hierop helder aan. De jury waardeert hoe dit onderzoek bijdraagt aan inzicht in verschuivende zelfbeelden en identiteiten in de lhbti-geschiedenis.”

Jury 2022

Afiah Vijlbrief (juryvoorzitter) is onderzoeker bij Rutgers en houdt zich onder meer bezig met intersectionaliteits- en identiteitsvraagstukken waaronder queer mensen van kleur. Vanuit eerdere posities bij Radar, IDEM Rotterdam, Art1., Movisie en KIS (Kennisplatform Integratie en Samenleving) heeft zij brede specifieke expertise op seksuele en gender diversiteit. Afiah doet onder andere onderzoek naar trans non-binaire personen: Transcending the gender binary: Gender non-binary young adults in Amsterdam.

Geertje Mak is hoogleraar Politieke Geschiedenis van Gender aan de Universiteit van Amsterdam en onderzoeker bij NL-Lab van de KNAW. Zij publiceert sinds 1988 over grensoverschrijdende seksen in relatie tot het idee van sekse als identiteit. Belangrijke publicaties zijn onder meer Mannelijke vrouwen. Over grenzen van sekse in de negentiende eeuw (1997) en Doubting Sex. Inscriptions, Bodies and Selves in Nineteenth Century Hermaphrodite Case Histories (2012). Onlangs publiceerde zij ‘The Sex of the Self and Its Ambiguities, 1899–1964’ in  The Palgrave Handbook of the History of Human Sciences. Verder houdt zij zich bezig met koloniale geschiedenis en ras in wetenschapsgeschiedenis.

Alex Bakker werkt als freelance historicus en schrijver, gespecialiseerd in transgendergeschiedenis. In 2018 verscheen zijn overzichtswerk Transgender in Nederland. Een buitengewone geschiedenis. Over zijn persoonlijke achtergrond als transman schreef hij het boek Mijn valse verleden (2014). Recente publiceerde Bakker o.a. over de internationale connecties in transgender issues  van 1900-1960 en over de medische geschiedenis van het VU-genderteam. Dit jaar startte hij een transgender erfgoed project en cureerde hij de bijbehorende reizende tentoonstelling.

Jonas Roelens is universitair docent gendergeschiedenis aan de Radboud Universiteit Nijmegen en de Universiteit Gent. In 2018 verdedigde hij zijn proefschrift over de repressie en perceptie van sodomie in de vroegmoderne Zuidelijke Nederlanden. Hiervoor werd hij in 2019 bekroond met zowel de publieks- als de juryprijs van de Vlaamse PhD Cup en de Erik Duvergerprijs. Hij publiceerde veelvuldig in internationale academische tijdschriften en doet regelmatig aan wetenschapscommunicatie over zijn onderzoek. Hij is coauteur van het boek Verzwegen verlangen. Een geschiedenis van homoseksualiteit in België (2017).

Reglementen

Lees het Scriptie- en juryreglement